It va mushukni O‘zbekistondan va xorijga olib chiqish: hujjatlar, emlash, tashish qutilari

Hayvon bilan sayohat — bu faqat tashish qutisi va tasma emas. Bu hujjatlar, emlash, chip, veterinariya sertifikatlari va ba’zan boruvchi mamlakatda karantin. Bu maqola — aeroportda orqaga qaytarib yubormaslik uchun qadamma-qadam ro‘yxat.

Asosiy qoidaKatta sayohat rejasi bor bo‘lsa, hujjatlarni rasmiylashtirishni 4 oy oldin boshlang. Bu sohada byurokratiya shoshilmaydi.

O‘zbekiston ichida

Mamlakat ichida it va mushukni tashish eng oson. Poyezd yoki avtoda quyidagilar yetarli:

• Quturishga qarshi emlash, bir yil oldin qilinmagan bo‘lsa.
• Xalqaro standartdagi veterinariya pasporti (taxminan 50 000 so‘m, har qanday klinikada qilinadi).
• Poyezd uchun: 4-shaklli ma’lumotnoma — sayohatdan 1–2 kun oldin davlat vetlechebnisidan olinadi.

Mamlakat ichidagi havo reyslari (Air Samarkand, Uzbekistan Airways): hayvon havo kompaniyasi qoidalariga mos tashish qutisida bo‘lishi kerak. 8 kg gacha kichiklari — salonda, kattalari — yuk bo‘limida.

Xorijga: umumiy qoidalar

Ko‘pchilik mamlakatlar uchun kerak bo‘ladi:

• Chip xalqaro standart ISO 11784/11785.
• Quturishga qarshi emlash, chip o‘rnatilgandan keyin qilingan.
• Eksport ma’lumotnomasi — uchishdan 1–2 kun oldin Davlat veterinariya xizmatida olinadi.

Rossiya, Qozog‘iston, Belarus, Qirg‘iziston

Eng oson — karantinsiz. Chip + amaldagi emlash + 1-shakl vetspravkasi yoki eksport sertifikati.

Turkiya, BAA, Gruziya

Qo‘shimcha — agar manba mamlakati ularning “yashil ro‘yxati”ga kirmasa, quturishga antitana tahlili kerak. Tahlil litsenziyali laboratoriyada qilinadi, 300–500 000 so‘m turadi, javob 7–14 kun.

Yevroittifoq, Buyuk Britaniya

Eng murakkab. Kerak: ISO chip, quturishga emlash chiqishdan kamida 21 kun oldin, antitana tahlili kelishdan 3 oy oldin rasmiylashtirilgan, va davlat veterinaridan yevrosertifikat parvozdan 10 kun oldin.

AQSH, Kanada, Avstraliya

Joyda karantin 10 kundan 3 oygacha — ayniqsa Avstraliya qattiq.

O‘zingiz tavakkal qilmangAQSH, Kanada yoki Avstraliyaga olib chiqishni faqat kargo-agent orqali amalga oshiring. Hujjatlardagi har qanday xato — hayvon o‘z hisobingizdan qaytariladi.

Tashish qutisini tanlash

• Salon uchun: yumshoq, o‘rindiq tagiga sig‘adigan. Aviakompaniyalar maksimum 40×30×20 sm va hayvon vazni 8 kg gacha (quti bilan birga).
• Yuk bo‘limi uchun: qattiq, IATA standartida, tasodifan ochilmaydigan qulfi bilan. Pastiga so‘ruvchi pelyonka qo‘ying.
• Avtomashina: qattiq yoki yumshoq, xavfsizlik kamari bilan (maxsus mahkamlagichlar bor).

Hayvonni tayyorlash

Sayohatga bir oy qolganda — tashish qutisiga o‘rgating: ochiq, ichida mazali narsa, kechasi xonada qoldiring. Sayohat kuniga kelib mushuk o‘zi ichkariga kirishi kerak.

Uchishdan bir kun oldin — haddan tashqari ovqatlantirmang. Yengil kechki ovqat, ertalab faqat suv. Tranquilizatorlarni faqat shifokor tavsiyasiga ko‘ra (balandlikda nafasni to‘xtatishi mumkin).

Yo‘lda

• Samolyot: hayvonlar yukida muzlatkich taqiqlangan — lekin isitish ham bo‘lmasligi mumkin. Qish bo‘lsa, qutini adyol bilan yoping.
• Poyezd: kupe yonida idish-poyilka uchun rozetka bo‘lishi kerak.
• Avtomashina: har 2 soatda to‘xtash — sayr va suv. Yozda hatto 5 daqiqa uchun ham mashinada qoldirmang.